Học thiết kế hệ thống qua 40 bài

Học thiết kế hệ thống qua 40 bài có hoạt ảnh về cân bằng tải, bộ nhớ đệm, cơ sở dữ liệu và hàng đợi. Thực hành thiết kế bảng tin và hệ thống trò chuyện.

Điều gì xảy ra khi trình duyệt tải một trang?

Trong lần truy cập đầu tiên qua TCP và TLS, trình duyệt phân giải tên miền, mở kết nối bảo mật và gửi yêu cầu HTTP. Sau đó trình duyệt hiển thị phản hồi của máy chủ.

Tìm địa chỉ (DNS)

Mạng định tuyến theo địa chỉ IP dạng số, không theo tên. Vì vậy trình duyệt trước tiên hỏi một bộ phân giải DNS: shop.example ở đâu?

Câu trả lời (203.0.113.7) quay về sau khoảng 20 ms.

RFC 1034 — Domain Names: Concepts and Facilities

Mở một kết nối

Giờ trình duyệt mở kết nối tới 203.0.113.7. Bắt tay TCP thống nhất cuộc nói chuyện; bắt tay TLS thiết lập mã hóa. Mỗi lần cần một lượt khứ hồi (round trip): đi và về.

Ở đây một lượt khứ hồi mất 30 ms, nên kết nối tốn 60 ms trước khi một byte nào của trang được yêu cầu.

Gửi yêu cầu

Qua kết nối đang mở, trình duyệt gửi GET /products. Server phân tích nó, kiểm tra phiên và chạy mã của bạn.

Việc đó tốn thêm một lượt khứ hồi cộng ~10 ms xử lý ở server.

Server hỏi cơ sở dữ liệu

Sản phẩm không nằm trong web server mà nằm trong một cơ sở dữ liệu. Server gửi truy vấn và chờ các dòng dữ liệu trả về.

Hãy xem một yêu cầu đi hết đường vào và phản hồi đi hết đường ra.

Phản hồi trở về nhà

Server biến các dòng thành HTML rồi gửi lại; tải về mất thêm 20 ms. Trình duyệt hiển thị trang sau 155 ms kể từ lúc bạn nhấn Enter.

Rồi nó thấy ảnh và stylesheet trong trang và gửi thêm yêu cầu. Dùng lại kết nối đang mở giúp chúng khỏi phải bắt tay.

Khóa học

Nền tảng

Mở rộng

  • Dọc hay ngang

    Server duy nhất của bạn đang quá tải. Mua một cái lớn hơn, hay mua thêm?

  • Cân bằng tải

    Một cửa trước cho nhiều server, và luật chia ai nhận yêu cầu nào.

  • Dịch vụ phi trạng thái

    Vì sao yêu cầu tiếp theo phải chạy được trên bất kỳ server nào, và trạng thái được chuyển đi đâu.

  • Bộ nhớ đệm

    Giữ những câu trả lời được hỏi nhiều nhất ở một nơi nhanh hơn cơ sở dữ liệu rất nhiều.

  • Phân phối nội dung

    Sao chép những gì ai cũng tải về lên các server gần người dùng, và thôi đối đầu với tốc độ ánh sáng.

Dữ liệu & lưu trữ

  • SQL hay NoSQL

    Bảng, tài liệu hay khóa đơn thuần: mỗi loại cơ sở dữ liệu giỏi điều gì, và đánh đổi điều gì.

  • Chỉ mục

    Vì sao cùng một truy vấn có thể mất hai giây hoặc hai mili giây.

  • Storage engine

    Cơ sở dữ liệu thực sự làm gì với lần ghi của bạn, và vì sao có loại được xây cho đọc, có loại cho ghi.

  • Sao chép dữ liệu

    Giữ các bản sao của cơ sở dữ liệu trên nhiều máy: để đọc được nhiều hơn và để sống sót.

  • Sharding

    Khi dữ liệu hay lượt ghi vượt quá một máy, hãy chia chúng ra nhiều máy.

  • Consistent hashing

    Thêm hoặc bớt máy chủ mà chỉ dời một lát mỏng dữ liệu.

  • ID duy nhất ở quy mô lớn

    Đặt cho mỗi dòng một cái tên không ai khác dùng bao giờ, mà không cần một bộ đếm chung bắt mọi người xếp hàng.

  • CAP & tính nhất quán

    Khi mạng bị chia cắt, các bản sao dữ liệu phải chọn giữa đúng và liên lạc được.

  • Đồng thuận & leader

    Cách một nhóm máy chủ thống nhất một leader và một lịch sử, kể cả khi vài máy không liên lạc được.

  • Giao dịch & cô lập

    Hai người, một ghế, cùng một mili giây. Cách cơ sở dữ liệu giữ cho các thay đổi đồng thời luôn đúng.

  • Tệp & đa phương tiện

    Ảnh và video không thuộc về cơ sở dữ liệu của bạn: chúng nên được lưu ở đâu, và đi đến đó rồi quay về như thế nào.

Giao tiếp

  • REST, RPC & GraphQL

    Ba cách để các chương trình hỏi nhau thứ chúng cần, và mỗi cách tốn bao nhiêu với một chiếc điện thoại dùng 4G.

  • Hàng đợi tin nhắn

    Trả lời ngay, làm việc chậm sau, và không bao giờ đánh rơi một job nào trên đường.

  • Pub/Sub & sự kiện

    Thông báo rằng một việc đã xảy ra, và để ai quan tâm thì phản ứng, không ai phải chờ.

  • Cập nhật thời gian thực

    Cách máy chủ báo cho bạn rằng có chuyện vừa xảy ra: chat, tỷ số trực tiếp, thông báo.

Độ tin cậy

  • Dự phòng & failover

    Rồi mọi thứ cũng sẽ hỏng. Hãy thiết kế để không một sự cố đơn lẻ nào đánh sập được bạn.

  • Giới hạn tốc độ

    Cho mỗi client một hạn mức công bằng, để một script mất kiểm soát không kéo sập tất cả.

  • Timeout & thử lại

    Gọi an toàn một dịch vụ đang gặp khó: bỏ cuộc đúng lúc, thử lại cẩn thận và biết khi nào dừng.

  • Khả năng quan sát

    Metric, log và trace: cách tìm ra nhanh cái gì sai, ở đâu và vì sao.

Kiến trúc

  • Monolith hay microservice

    Một codebase hay nhiều dịch vụ? Mỗi cách mang lại gì, tốn gì, và làm sao chuyển từ cách này sang cách kia.

  • Khám phá dịch vụ

    Cách các dịch vụ tìm thấy nhau khi các instance đến rồi đi, và một cửa chính duy nhất cho mọi người bên ngoài.

  • Saga & giao dịch phân tán

    Một hành động, nhiều dịch vụ, nhiều cơ sở dữ liệu: làm sao giữ được tất cả hoặc không gì cả mà không cần một giao dịch lớn.

  • Xử lý theo lô & luồng

    Xử lý hàng tỷ sự kiện: qua đêm theo những lô lớn, hoặc liên tục ngay khi chúng tới.

Bảo mật

  • Xác thực

    Chứng minh một người là ai, mà không trở thành lý do khiến mật khẩu của họ bị lộ.

  • Phân quyền

    Biết một người là ai không cho biết họ được xem hay làm gì. Phải kiểm tra điều đó, ở mọi nơi.

  • Mã hóa & bí mật

    Bảo vệ dữ liệu trên đường truyền, trên đĩa, cùng các khóa và mật khẩu mà dịch vụ của bạn dùng.

Phát hành

  • Kiểm thử

    Biết một thay đổi là an toàn trước khi người dùng phát hiện ra: test nhanh cho logic, vài test chậm cho mọi thứ còn lại.

  • CI/CD & triển khai

    Đưa mọi thay đổi lên production nhanh và an toàn, rồi rút lại cũng nhanh như thế.

Hệ thống hoàn chỉnh

  • HLD & LLD

    Cùng một hệ thống ở hai mức phóng to: bản đồ các dịch vụ, và bên trong một dịch vụ.

  • Thiết kế dịch vụ rút gọn URL

    Bản thiết kế đầu-cuối đầu tiên: từ một yêu cầu một dòng tới hệ thống phục vụ hàng tỷ lượt chuyển hướng.

  • Thiết kế news feed

    Bài viết của mọi người bạn theo dõi, trong 200 ms, và câu hỏi khi nào làm việc.

  • Thiết kế hệ thống chat

    Hai mươi triệu kết nối mở và một lời hứa: mọi tin nhắn đều đến, đúng thứ tự, đúng một lần.

Tài liệu kỹ thuật